NOD PROSIECT MAELGI: CYMRU

Diogelu un o siarcod mwyaf prin y byd trwy gyfranogiad pysgotwyr, treftadaeth a gwyddoniaeth dinasyddion.

 

NOD PROSIECT MAELGI: CYMRU

Diogelu un o siarcod mwyaf prin y byd trwy gyfranogiad pysgotwyr, treftadaeth a gwyddoniaeth dinasyddion.

 

NOD PROSIECT MAELGI: CYMRU

Diogelu un o siarcod mwyaf prin y byd trwy gyfranogiad pysgotwyr, treftadaeth a gwyddoniaeth dinasyddion.

PWYSIGRWYDD CYMRU I’R MAELGI

Rhywogaeth brin o siarc gydag esgyll hirion sy’n llithro ar draws gwely’r môr yw’r Maelgi. Ar un adeg roedd yn gyffredin ar draws gorllewin Ynysoedd Prydain ond mae’r Maelgi bellach Mewn Perygl Difrifol. Ar ôl dioddef dirywiad helaeth ar draws ei gynefin dros y ganrif ddiwethaf, cafwyd nifer cynyddol o adroddiadau am ymddangosiad y rhywogaeth brin hon ar hyd arfordir Cymru yn y blynyddoedd diwethaf, ac mae hyn yn rhoi gobaith am ei dyfodol.

BETH YW MAELGI (LLUOSOG: MAELGWN)

Siarc mawr, gyda chorff fflat sy’n gallu cyrraedd 2.4m o hyd yw’r Maelgi (Squatina squatina). Mae’n perthyn i deulu’r Squatinidae, sy’n cael ei ystyried fel yr ail deulu o elasmobranchs (siarcod, sglefrod a morgathod) sydd dan y bygythiad mwyaf yn y byd. Bydd Maelgwn fel arfer yn cael eu canfod dan y dŵr mewn cynefinoedd tywodlyd mewn dyfroedd arfordirol.

Yn Saesneg, gelwir y Maelgi hefyd yn ‘monkfish’ neu’n ‘angel fish’, ac weithiau bydd y siarcod hyn yn cael eu camgymryd am forgathod neu eu cam-gofnodi fel ‘Cythreuliaid y Môr’ (‘Anglerfish’).

Edrychwch ar www.angelsharknetwork.com er mwyn deall y prif fygythiadau ac i gael gwybod am brosiectau cadwraeth ar gyfer teulu’r maelgi, a hynny ar draws ei gynefin.

SUT I GYMRYD RHAN

Dilynwch y canllawiau

Mae’n anghyfreithlon targedu’r pysgodyn hwn, ond os digwydd i chi ddal un ar ddamwain pan fyddwch yn pysgota dylech ddilyn ein canllaw arfer gorau er mwyn ei ryddhau mewn cyflwr da.

Adrodd am Arsylliadau

Bydd cael gwybodaeth oddi wrthych chi yn ein helpu i ddeall ecoleg y Maelgi yn well yn y dyfroedd sy’n amgylchynu Cymru. Rydym yn annog unrhyw un sydd â chofnodion hanesyddol, cyfredol ac yn y dyfodol am y Maelgi yng Nghymru i adrodd am eu data.

Gellir llwytho unrhyw arsylliadau yn uniongyrchol i’r map ‘gweld Maelgi’

Gwirfoddolwr

 

Mae genym nifer o cyfloedd I ymuno a’r prosiect fel gwyddonydd-dinesydd gwirfoddol!

  • RHANNWCH eich straeon, atgofion a ffotograffau o Faelgwn.
  • YMUNWCH â Sioe Deithiol Hanes Maelgwn
  • GWIRFODDOLWR fel ymchwilydd hanesyddol
  • LLOFNODI i arolwg Deifiio i Faelgwn

Y Cyfryngau cymdeithasol

Cadwch olwg ar ein tudalennau cyfryngau cymdeithasol i gael gwybod am ddigwyddiadau a chyfleoedd sydd i ddod er mwyn gallu dysgu mwy am y Maelgi yn nyfroedd Cymru.

SUT MAE’R MAELGI WEDI’I DDIOGELU YNG NGHYMRU

  • Mae’n anghyfreithlon tarfu, targedu, anafu neu ladd Maelgi yn fwriadol o fewn 12 milltir forol o arfordir Cymru a Lloegr (Atodlen 5 o Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981)
  • Mewn perthynas â physgotwyr masnachol, mae’n anghyfreithlon targedu, cadw, trosglwyddo neu lanio Maelgwn yn achos holl gychod a llongau’r UE a thrydedd wlad yn nyfroedd yr UE. Pob gwrthodiad> Rhaid i 50kg gael ei logio. (Rheoliad y Cyngor (UE) Rhif 2017/127)

PEDAIR PRIF FAES Y PROSIECT

YMGYSYLLTU Â PHYSGOTWYR

Mae Pysgotwyr yng Nghymru yn stiwardiaid cadwraeth y Maelgi, ac maen nhw’n darparu data hanfodol am ymddangosiadau cyfredol a hanesyddol y rhywogaeth hon. Pysgotwyr yw’r rhai sy’n fwyaf tebygol o ddod o hyd i’r Maelgi yn nyfroedd Cymru a hynny fel dalfa ddamweiniol wrth gwblhau eu gweithgareddau pysgota arferol, felly bydd cydweithio yn ein helpu i gasglu data pwysig yn ogystal â darparu cyfleoedd i gynnal ymchwil wyddonol bellach. Mae’n bwysig nodi bod pysgota sy’n targedu’r Maelgi yn uniongyrchol yn anghyfreithlon.

Bydd cyswllt rheolaidd yn cael ei gadw trwy ddigwyddiadau anffurfiol er mwyn helpu codi ymwybyddiaeth o’r rhywogaeth a hyrwyddo’r canllaw arfer gorau sydd wedi ei baratoi ar y cyd â physgotwyr. Mae’r arweiniad yn rhoi manylion ar sut i drin a lleihau’r effaith ar Faelgwn sy’n cael eu dal ar ddamwain yn ogystal â sut i adrodd am y daliad.

Yn ystod y prosiect hwn, bydd data pysgotwyr yn gwella ein dealltwriaeth o boblogaeth y Maelgi sydd i’w chael yn nyfroedd Cymru ac yn ei dro bydd yn cyfrannu at ddiogelu’r rhywogaeth.

HANES MAELGWN

Mae Maelgwn yn dal yn brin iawn yng Nghymru, felly mae angen eich help i ddarganfod hanes y siarc prin a’i gysylltiad Cymreig! Gallwch chi helpu’r prosiect yn y ffyrdd canlynol:

Rhannwch eich straeon, atgofion a ffotograffau o Faelgwn.

Ymunwch â Sioe Deithiol Hanes Maelgwn fydd yn teithio o amgylch Cymru rhwng Ionawr a Mawrth 2019. Dewch â’ch ffotograffau, atgofion neu wybodaeth Maelgwn neu diwydiant pysgota pan oeddech chi’n tyfu i fyny a gweld sut mae’n helpu i ddarganfod hanes Maelgwn yn nyfroedd Cymru. Cyhoeddir dyddiadau cyn bo hir.


Gwirfoddolwch ar ein prosiect ymchwil Hanesyddol Maelgwn, i ddod o hyd i gliwiau mewn llyfrgelloedd, archifau ac amgueddfeydd lleol. Byddwn yn hyfforddi tîm o wyddonwyr dinasyddion mewn ymchwil archifol ac yn eu harwain trwy brosiect ymchwil 3 mis i edrych trwy llyfrgelloedd, archifau, cylchgronau hanesyddol ac amgueddfeydd am gwybodaeth Maelgwn.

Bydd gwybodaeth a gesglir trwy’r prosiect hwn yn cael ei ddigido a’i ddefnyddio i greu iBook ac arddangos Hanes Maelgwn i ysbrydoli cenedlaethau i ddysgu mwy am dreftadaeth morwrol gyfoethog Cymru.

AROLYGON GWYDDONIAETH DINASYDDION

Bydd Prosiect Maelgi: Cymru yn recriwtio deifwyr sy’n wyddonwyr-ddinasyddion a snorclwyr i gymryd rhan mewn arolygon ‘Deifio am Faelgwn’/’Dive for Angels’ ac i gasglu data mewn mannau sy’n allweddol i’r Maelgi yng Nghymru. Gall gwyddonwyr-ddinasyddion hefyd gymryd rhan yn y dasg o gasglu gwybodaeth hanesyddol trwy ymchwil archifol.

Bydd data a gesglir gan wyddonwyr-ddinasyddion yn darparu gwybodaeth hanfodol am statws, ecoleg a hanes y Maelgi yng Nghymru. At hyn, trwy gymryd rhan yn yr arolygon, byddwn yn codi ymwybyddiaeth o’r rhywogaethau ymhlith cymunedau lleol, pysgotwyr a’r cyhoedd yn gyffredinol.

CYNLLUN GWEITHREDU MAELGI CYMRU

Bydd y prosiect yn dod i ben trwy ddod â’r holl randdeiliaid at ei gilydd er mwyn datblygu Cynllun Gweithredu Maelgi Cymru, gan dynnu sylw at y camau allweddol i sicrhau dyfodol y Maelgi yn nyfroedd Cymru.

Bydd y cynllun gweithredu yn cyfrannu at y Strategaeth Gadwraeth ehangach ‘Maelgi Dwyrain Iwerydd a Môr y Canoldir’.

PROSIECT MAELGI: TÎM CYMRU

Arweinydd y Prosiect

Joanna Barker

Rheolwr y Prosiect

Ben Wray

Cydlynydd y Prosiect

Jake Davies

PROSIECT ANGEL SHARK: AELODAU GRŴP LLYWIO CYMRU

  • Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC)
  • Zoological Society London (ZSL)
  • Welsh Government
  • Shark Trust
  • Welsh Fishermens Association
  • Welsh Federation of Sea Anglers
  • North Wales Wildlife Trust
  • Sea Search North Wales
  • Universidad de Las Palmas de Gran Canaria
  • Zoological Research Museum Alexander Koenig
  • National Waterfront Museum
  • People’s Collection Wales
  • Men’s Sheds Wales
  • Ageing Well in Wales Programme
  • Heritage Lottery Fund

Cefnogir y prosiect hwn gan Lywodraeth Cymru a’r Loteri Genedlaethol trwy Gronfa Treftadaeth y Loteri

Cysylltwch â ni



Photos used on this webpage c. Michael Sealey and Visit Wales